Latince dozu ile bu blogun web sitesinde yer alan bilimsel makalelerin özet çevirilerini kastediyorum.
Özellikle tıbbi çeviride latince dozunu ayarlamak ne kadar zor, bu konu hakkında bir iki şey karalamak istedim.Bu blogu okuyanların beni anlamasını istiyorum.
Yazı İçeriği
Tüm Tıbbi Çevirilerde Latince Dozu İyi Ayarlanmalı
Elimdeki metin yüz bölgesindeki kırıklarla ilgili ve neredeyse tamamı Latince. Bunca yıldır çeviri yaparım, çalıştığım akademisyenlerin yüzlerce yayın yapmasına yardım ettim ve deneyimliyim ama bu çevirideki kadar hiç yorulmadım.
Normalde benim seviyemde tecrübeli bir çevirmen günde 40 bin karaktere kadar çeviriyi rahatlıkla yapar, ki yaptığım da çok oldu ancak bazen öyle metinler geliyor ki, günde 3000-4000 karaktere şükrediyorsunuz.
En büyük Sıkıntılardan Biri: Latince dozu.
Yaşadığım en büyük sıkıntılardan biri kullandığım dilin Latince dozu.
Türk doktorlarının Türkçe bilmediğini düşünüyorum şu anda. Çok yazık, gerçekten çok yazık. Hadi Latince kelimeleri çevirip de Türkçeye yeni bilimsel terimler eklemeye üşendiniz. İngilizce kelimeleri de mi çeviremediniz?
- Multiple, çoklu anlamına gelir, birden çok anlamına gelir ama tıpçası multpl.
- blowout kırık: türkçesi yok, aynen göründüğü gibi yazılıyor Türkçe bilimsel makalelerde
- jughandle diye bir radyografi görüntüsü var, sürahi sapı diyemiyorum çünkü hiç bir metinde ne kastedildiğini anlamadım ama tahminlerime dayanarak parantez içinde çene-ucu-altından çekilen yüz röntgenleri diye bir not ekledim
- binlerce örnek verebilirim bu saçmalıklarla ilgili
Örneklerle Latince Türkçe Çeviri
Orijinal İngilizce metin (düşük zorlukta):
Principal facial bones include the frontal, nasal, maxilla, zygoma, and mandible. The frontal bone articulates with the frontal process of the maxilla and nasal bone and laterally with the zygoma. The orbital complex is composed of the frontal bone superiorly, zygoma laterally, maxilla inferiorly, and processes of the maxilla and frontal bone medially. The nasal cavity is divided by the nasal septum; the lateral wall has ridges, or conchae, that affect phonation.
Tıbbi Çevirisi (doktorlar için):
Temel fasial kemikleri; frontal, nazal, maksilla, zigoma ve mandibuladan oluşur. Frontal kemik, maksillanın frontal prosesi ve nazal kemik ve lateral olarak zigoma ile artiküle olur. Orbital kompleks, üstten frontal kemik, lateral olarak zigoma, aşağıdan maksilla ve medial olarak maksilla ve frontal kemik proseslerinden oluşur. Burun kavitesi, burun septumu ile bölünmüştür; lateral duvarda fonasyonu etkileyen çıkıntı veya konka bulunur.
Açıklamalı Türkçe Çevirisi:
Temel yüz kemikleri; alın (frontal), burun (nazal), üst çene (maksilla), elmacık-kemiği (zygoma) ve alt çeneden (mandibula) oluşur. Alın kemiği, önden üst çene ve burun kemiği ve yanal olarak da elmacık-kemiği ile eklemlenir. Göz çukuru (orbital) kompleksi, üstten alın kemiği, yandan elmacık-kemiği, aşağıdan üst çene ve son olarak, ortadan üst çene ve alın kemiği proseslerinden oluşur. Burun kavitesi (cavity=boşluk), burun septumu ile bölünmüştür; yanal duvarda fonasyonu (ses çıkarmayı) etkileyen çıkıntı (ridge) veya konka (conchae) bulunur.
Direkt Türkçe Çevirisi (asla olmaz)
Temel yüz kemikleri; alın, burun, üst çene, elmacık-kemiği ve alt çeneden oluşur. Alın kemiği, önden üst çene ve burun kemiği ve yanal olarak da elmacık-kemiği ile eklemlenir. Göz çukuru kompleksi, üstten alın kemiği, yandan elmacık-kemiği, aşağıdan üst çene ve son olarak, ortadan üst çene ve alın kemiği proseslerinden oluşur. Burun boşluğu, burun kısmı ile bölünmüştür; yanal duvarda ses çıkarmayı etkileyen çıkıntı veya burun eti bulunur.
Latince bir Cümlenin Farklı Türkçe Çevirileri
No specific measures are used to promote CNS stimulant elimination.
1. CNS uyarıcı eliminasyonunu artırmak için spesifik bir ölçüt kullanılmaz (bunu kullandım).
2. CNS stimülant eliminasyonunu ilerletmek için özel bir tedbir kullanılmaz.
3. CNS uyarıcı atılımını çoğaltmak için belirli bir önlem kullanılmaz.
4. CNS uyarıcısının daha çok yok edilmesi için hiçbir özel önlem kullanılmaz.
5. Hiçbir özel önlem, CNS uyarıcı eliminasyonunu ilerletmek için kullanılmaz.
6. Hiçbir özel önlem, CNS stimülant eliminasyonunu geliştirmek için kullanılmaz.
Bunun gibi binlerce örnek verebilirim. Doktorlara teslim edilecek bir çeviride nispeten rahatım çünkü okunuşu ile bir doktor çoğu zaman ne anlatıldığını anlar ama hemşirelere teslim ederken dozajı bilemiyorum ve açıklamalı Türkçe çeviri şeklinde teslim ediyorum, bu da çevirinin iki katı zaman alması demek. Ama sürekli olumlu dönüş ve teşekkür aldığımdan hemşirelik çevirileri çok daha fazla zorluyor.
————————————————————————-
Sonuç
Çeviri yapanlar varsa Hızlı ve Kaliteli Akademik Çeviri için 7 püf nokta başlıklı yazıma bakmanızı tavsiye ederim. Ayrıca son yazılarımdan USCIS Onaylı Çevirmen de ilginizi çekebilir.