Anaokulları Ne Sıklıkta Denetleniyor? Anaokulu Denetimleri Yeterli mi? -5

Anaokulları ne sıklıkta denetleniyor sorusunu o kadar çok sordum ki. Peki, var olduğunu bildiğimiz bu anaokulu denetimleri yeterli mi, etkili mi?

Anaokulu denetimlerini ilk ağızdan öğrenmek için günlerdir MEB genelgelerini okuyorum. Özellikle şu sorunun cevabını aradım: Lise mezunu anaokulu öğretmeni olabilir mi?

Sonuçlar şaşırtıcı.

Anaokulu denetimleri hakkındaki bir yazıyı İnternet araştırması ile yazmak çok ama çok zor. Bu nedenle, duyduklarımdan ibaret olan bazı iddiaları da yazacağım. Doğrudur yanlıştır diyemem, sadece duyduklarım.

Milli Eğitim Bakanlığı Anaokulu Denetimleri

Anaokulu denetimlerini araştırırken karşıma iki belge çıktı. Bir tanesi denetim rehberi, diğeri ise “Bilişim araçları ile performans ölçme ve değerlendirme rehberi.” İki rehberde de anaokulu denetimlerinin sıklığı hakkında bilgi bulamadım.

Okul Öncesi Eğitim Kurumları Rehberlik ve Denetim Rehberi: Bu belge, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okul ve kurumların denetiminde uygulanacak esasları belirliyor. Belgeye şöyle bir göz attığınızda, Milli eğitim bakanlığı müfettişlerinin çok geniş bir yetkiye sahip olduğunu rahatlıkla görebilirsiniz.

Bilişim Araçları ile Performans Ölçme ve Değerlendirme Rehberi: Bu belge de ilk belge ile hemen hemen aynı. Daha çok e-okul uygulamaları ve işleyişle ilgili formların nasıl, ne zaman doldurulacağı ile ilgili.

Anaokulları ne sıklıkta denetleniyor hala bilmiyorum ama denetlendiği kesin.

Lise Mezunu Anaokulu Öğretmeni Olabilir mi?

Lise mezunu anaokulu öğretmeni olamıyor. En azından kağıt üstünde böyle. Bu önemli bir soru olduğundan araştırmamı biraz daha derinleştirmem gerekti.

Lise mezununun anaokulu öğretmeni olması imkansız değil. Örneğin aşağıdaki ilanda özel bir anaokulu açıkça iş ilanında yazmış: Kız meslek lisesi çocuk gelişimi mezunu, üniversite çocuk gelişimi mezunu öğretmen aramaktayız.

Yasal olmasa böyle bir ilanı açıkça veremezlerdi sanırım.

Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi Mezunları Anaokulu Öğretmeni Olabiliyor mu?

Yukarıdaki ilandan bağımsız olarak MEB genelgelerine baktığımda bunun mümkün olduğunu ancak 2009 yılında genelgede yapılan bir değişiklikle “anaokulu öğretmenlerinin lisans mezunu” olması gerektiği bilgisine ulaşıyorum. Anaokulu denetimlerinde yönetmelikteki değişiklik ne kadar etkilidir bilemem.

Mevzuata göre meslek lisesi mezunları 4 yıllık Açık Öğretim Fakültesine başlayıp sınıf öğretmeni olabilir. Veya en azından 1 yıllık formasyon eğitimi almalılar. Ancak direkt meslek lisesinden mezun olunca sınıf öğretmeni olamamaları lazım.

Devlete ait anaokullarında kurallar çok net. Çocuk Gelişimi, Ev Ekonomisi, Anaokulu Öğretmenliği ya da Okul Öncesi Öğretmenliği bölümlerinden birini okuyup, KPSS’yi kazanarak anaokulu öğretmeni olarak atanıyorlar. Tüm sıkıntı zaten özel anaokullarında.

Oğlumun Pahalı Anaokulundaki Öğretmeni Nasıl Sınıf Öğretmeni Oldu – Nerede Anaokulu Denetimleri?

Düşünmeden edemiyorum. Oğlumuzu 1 tam sene gönderdiğimiz İzmir’in güzide pahalı anaokulunda sınıf öğretmeninin 4 yıllık lisans eğitimi almadığı direkt konuşmalarından belliydi. Peki bu kızcağız nasıl sınıf öğretmeni oldu? Ayrıca oğlumun sadece şu anda gittiği okuldaki müdür gerçek bir anaokulu öğretmeni, diğer hiçbir okulda konuştuğumuz müdürler okul öncesi eğitim almamıştı.

Diğer okulları bilemem ama oğlumun 1 sene devam ettiği pahalı anaokulundaki çapsız öğretmen acaba ücretli öğretmen olarak mı işe alındı (haftada 40 saate kadar görevlendirme durumunu aşağıda anlattım)? Veya kontenjan yok, bulamadık denerek “usta öğretici” vasfı ile mi sınıf öğretmeni oldu? Daha sonra okul da zengin olunca sertifikalarla falan kadını sınıf öğretmeni mi yaptılar. Bana göre oğlumu okutan öğretmen en fazla çocukların bezini bağlayacak bilişsel kapasiteye sahip ve sanırım öyle vasıfsız birinin nasıl sınıf öğretmeni olabildiğini anlayana kadar araştırmaya devam edeceğim.

Anaokulunda Sınıf Öğretmeni Herşey

Bir anaokulunda binanın güvenilir olması, depreme dayanıklılığı gibi unsurlar önemlidir ama birinci bakılacak şeyler değil. Anaokullarının çoğu zaten zemin katta ve deprem anında çocukların tahliye edilmesi, 11. katta depreme yakalanmaktan daha güvenli. Ayrıca genel olarak tüm anaokullarında temel güvenlik önlemleri alınmış durumda. Bu nedenle, binanın şık görünmesi benim açımdan bir anlama sahip değil. Temiz olmasını isterim tabii. Bu detaylara girmeyeceğim çünkü kim ne derse desin anaokulundaki en önemli unsur sınıf öğretmenidir. Anaokulu denetimlerinde denetlenmesi gereken en kritik unsur da budur.

Lise Mezunu Sınıf Öğretmeni Olmasına da Takılmıyorum

İşin gerçeği şu anda öyle bir raddedeyim ki, inanın sınıf öğretmeninin lise mezunu olup olmadığına da takılmıyorum. Üniversite mezunu bir sınıf öğretmeni nasıl olur bilmediğimden karşılaştırma da yapamıyorum. Ve eminim ki, lise mezunu olup da üniversite mezunlarına taş çıkartacak “vicdana sahip” pek çok değerli öğretmen var.

Beni endişelendiren şey anaokullarında hem de İzmir’in en iddialı anaokullarından birinde “ben öğretmenim, benim görevim Milli eğitim bakanlığının müfredatını uygulamak, akran ilişkilerine karışamam” diyecek kadar her kurallara aykırı davranışta oğlumu sınıftan ayıran vicdansız kadınların çalışıyor olması. Bu tipler çocukları bireysel olarak tanımak gibi bir kaygı taşımıyor ve müfredata uygun çalışmaları yaptırınca kendilerini “iyi öğretmen” sanıyor. Ve maalesef okul bol makyajlı olunca çocuklarımızı bu yeni yetme gençlerin ellerine teslim ediyoruz. Onlar işi biliyor sanıyoruz ve çok geç uyanıyoruz.

Anaokulu Öğretmenlerinde Vicdani Değerler

Lise mezunu olup da “vicdani” değerlerine sahip çıkan öğretmenlerin 30 yaş üstünde olduğunu üzülerek görüyorum. Daha genç ve enerjik olması beklenen yeni nesil sınıf öğretmenlerinin ise bu vicdani değerlerden ziyade kendi çalışma hakları ile daha meşgul olduklarını da. Genelleme yapma nedenim kendi gözlemlerim. Sınıf öğretmeni iyi kalpli ve çocukları seven birisi ise, yaşı kaç olursa olsun enerjisi az bile olsa çocuğu mutlu etmesini biliyor. Gençler ise çocukla eşit derecede kendi mutluluklarını önemsiyor.

Milli Eğitim Bakanlığı Denetimlerine Dair Söylentiler

Ayrıldığımız okulda oğlumuzun yanında “oğlunuz sınıfın temposuna yetişemiyor” diye bağıra bağıra konuşan, azıcık bir sorun olduğunda saatlerce kafamı ütüleyip “ben öğretmenim, benim görevim eğitim vermek, oğlunuzun sınıf içinde arkadaşı olup olmaması benim sorunum değil” diye böbürlenerek konuşan genç kadın, neyine bu kadar güveniyor, anlamak mümkün değil.

Müfettişlerin gelmeden önce okulu aradığını söyleyenler, müfettişler gelmeden önce okulun yarısını servislere bindirip geziye gönderenler, müfettişlerin rüşvetle iş yaptığını söyleyenler, kameralar önünde çocuğu dövülen bir velinin bunu mahkemeye taşıdığı halde elinin boş çıkması, bu okulların arkalarının sağlam olduğu, Cimer dahil kime şikayet edersek edelim bu okullara (özellikle pahalı okullardan bahsediyorum, butik okullarla sorunum yok) asla zarar veremeyeceğimizi söyleyenler oldu. Dediğim gibi bunlar söylentiden ibaret. İnternette tanımadığım kişilerden bile duyduğum cümleler. Doğru mudur yanlış mıdır bilemem.

Benim şahit olduğum herhangi bir denetim olmadı. Oğlum neredeyse 2 yıldır anaokullarına gidiyor, bir kere bile okulda müfettiş olduğunu duymadık veya denetim kelimesini duymadık. Zaten oğlumun e-okul kaydını sadece şu anda gittiği okul yaptı. Muhtemelen diğer okullarda “gölge öğrenci” idik, belki de bu nedenle ilk harcanan öğrencilerden olduk.

Aşağıdaki makale anaokulu denetimleri hakkında bir eleştiri içeriyor. Haber içeriğinde serviste unutulduğu için vefat eden yavrucağın ve üstüne lavabo düştüğü için ölen çocuğun yaşadıkları anlatılmış. Etkilenmemek mümkün değil.

Z Kuşağı Anaokulu Öğretmenleri

Z kuşağı hakkında ne kadar bilgili olduğunuzu bilmiyorum. Ben de çok bilgili değilim. Sadece duyduklarım ve gördüklerime dayanarak bu Z kuşağının “fedakar öğretmen” vicdanından uzak olduğunu düşünüyorum ve anaokulları denetimlerine el atılmazsa korkarım çocuklarımız da büyüdüklerinde öğretmenleri gibi olacak.

Lise Mezunu Anaokulu Öğretmenlerine Yönelik Kanun Maddeleri

Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü 11/09/2009 tarih ve 2647 sayılı yazısı:

Anaokulları için Ek Ders Mevzuatı -40 Saate Kadar İzin Veriyor

Konu: Okul öncesi eğitim kurumlarında Ek Ders Saatlerine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda ücretli personel görevlendirilmesi.

Öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde;

a) Yüksek öğrenimli olmak koşuluyla;

1) xxx,
2) Resmî görevi bulunmayanlar ile emeklilere, okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 30 saate kadar,

ek ders görevi verilebilir.

b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;
1) Resmî görevi bulunanlara haftada 10 saate,
2) Resmî görevi bulunmayanlara haftada 40 saate,
kadar okul öncesi, meslekî ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.” hükümleri çerçevesinde ücretli öğretmen görevlendirilebilecek

Ek Ders Mevzuatı Değişmiş ama Halen Uygulanıyor mu Acaba?

Yukarıda sadece anaokullarına yönelik kısımları vurguladığım kanun maddelerinde de göreceğiniz üzere anaokullarında iki tip öğretmen görevlendirmesi var.

Bir anaokulu sahibi olsam (anaokulu öğretmeni olmam şart değil), mevzuata uygun bir tane lisans mezunu uygun bir öğretmen alıp onu okul müdürü yaparım. Kalan öğretmenleri ise ek ders mevzuatına uygun olarak “usta öğretici” statüsünde asgari ücretle işe alıp çalıştırabilirim. Daha sonra da çeşitli sertifikalarla onları sınıf öğretmeni statüsüne yükseltirim. Gördüğüm kadarıyla 2009’a kadar bu mümkünmüş.

Yönetmelik Değişmiş – Lise Mezunlarından Sınıf Öğretmeni Hakkı Alınmış

Usta öğreticiler yönetmeliği: Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli Veya Ek Ders Görevi İle Görevlendirilecek Uzman Ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliktir.

Bu yönetmeliğe göre gerektiğinde İlkokul mezunu bile usta öğretici olarak görevlendirilebilir. Ancak okul öncesi kurumlarında bu mümkün değildir. Bu yönetmelikte usta öğreticilerle ilgili şartlar sıralanırken 5 Maddesinde

5 – (Ek : 20.10.2000/24206 RG) Okul öncesi eğitim kurumlarında görevlendirilecek olanlarda;

• Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretim Kurumlarına Öğretmen Olarak Atanacakların Atamalarına Esas Olan Alanlar ile Mezun Oldukları Yüksek Öğretim Programları ve Aylık Karşılığı Okutacakları Derslere İlişkin Esaslara göre okul öncesi öğretim kurumlarına öğretmen olarak atanabilen yükseköğretim kurumlarından mezun olmaları,
• Okul öncesi ön lisans programlarından mezun olmaları,

koşulu aranır.

denilmektedir.

Mezkur yönetmelikte 29.08.2009 tarihli bir değişikli olmuştur. Değişikliğin olduğu resmi gazete linki:

Madde 12 – (Değişik : 29.8.2009/27334 RG) Yüksek öğretim kurumlarının okul öncesi eğitimi öğretmenliği bölümünden mezun olanlar, okul öncesi eğitim kurumlarında kadrosuz usta öğretici olarak görevlendirilebilir. Diğer örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapacak usta öğreticiler ise; beceri öğretimi ve uygulamalarında, iş ve teknik eğitim, seçmeli dersler ve branşlarındaki atölye ve meslek derslerinin okutulmasında görevlendirilirler. Usta öğreticilerin görev, yetki ve sorumlulukları, okulun imkân ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak ilgili mevzuat doğrultusunda kurum müdürü tarafından tespit edilir ve kendilerine yazılı olarak bildirilir.
denilmektedir.

Ayrıca lise mezunlarının görevlendirilmesine olanak sağlayan 5.maddenin 3.fıkrası 29.8.2009 tarih ve 27334 sayılı Resmi Gazeteyle değiştirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında Lise Mezunu olanlar okul öncesi kurumlarında ücretli öğretmen olarak görevlendirilmesi mümkün görünmemektedir.

Daha Derin Araştırma Yapmak İsterseniz

Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği: Bu belgede “öğretmen” kelimesini arattığınızda 271 tane sonuç görüyorsunuz. Ben 190 tanesinin geçtiği cümleleri okudum ama anaokulu denetimleri sıklığı hakkındaki soruma yanıt bulamadım.

Konuyla Alakalı Diğer Yazılarım

Kreş, Gündüz Bakımevi ve Anaokulu Farkı -1
Özel Kurumsal Anaokulları: Verdiğiniz Parayı Hak Ediyorlar mı? -2
Butik Anaokullarında Görülen Sorunlar -3
Pahalı Anaokulu ve Ucuz Anaokulu Arasındaki Fark -4
Anaokulları Ne Sıklıkta Denetleniyor? Denetimler Yeterli mi? -5
Anaokulu Öğretmenleri Ne Düşünüyor? -6